حركت
به سمت اينترنت هوشمند
تحقق
كامل آرزوي كامپيوترهاي هوشمند و تجارت الكترونيكي تا سال 2015
انديشگاه شريف
(كليه حقوق مادي و معنوي اين اثر متعلق
به موسسه آموزشي و تحقيقاتي صنايع دفاعي است)
فناوريهاي
اطلاعات و ارتباطات در حال همگرايي سريع به سمت ايجاد ماشينهايي هستند كه ما
را ميفهمند، كاري كه به آنها ميگوييم انجام ميدهند وحتي نيازهاي مارا پيشبيني
ميكنند. ما مايليم به سيستمهاي هوشمند مثل يك احتمال دور از ذهن و ضعيف فكركنيم
اما دو روند عمده جدي و مهيب آن را به سمت تحقق كوتاهمدت به پيش ميراند. در حالي
كه اكثر سازمانها ازپتانسيل تجاري اينترنت بهرهبرداري ميكنند، پيشرفتهاي علمي
صحبتكردن افراد با كامپيوترهاي هوشمند را نيز امكانپذير ساختهاند. اين تركيب
هوش كامپيوتري و اينترنت به سرعت در حال ايجاد يك سيستم ارتباطي جهاني جديد و
پرقدرت است كه مناسب، سودمند (بهرهور) و متحول است (اينترنت هوشمند). سه نمونه
از آنچه كه بايد به زودي متداول شوند را در اينجا ذكر ميكنيم:
§
آزمايشگاه واقعيت مجازي فرهنگي دانشگاه كاليفرنيا (در
لوسآنجلس)[1]
يك وبسايت ايجاد كرده است كه در آن روم باستان را بازسازي ميكند. بازديدكنندگان
قادرند به صورت مجازي در فضاي 3بعدي معابد، آثار تاريخي و ميادين بازسازيشده قدم
بزنند بهگونهاي كه فكركنند همانند 2000 سال پيش در روم زندگي ميكنند.
§
شركت ”امترك“[2]
نرمافزار تشخيص صحبت را براي جايگزيني با منوهاي داراي دكمههاي فشاري (كه بسياري
از افراد را ديوانه ميكنند) ابداع و مورد استفاده قرار داده است. اكنون شما ميتوانيد
با يك فروشنده مجازي به نام جولي براي بهدستآوردن زمانبندي حركت قطارها،
رزروكردن، پرداخت پول بليطها و بحث درباره مسائلديگر، صحبت كنيد. مشتريان خوشحالترند
و شركت امترك نيز پول روي هم ميگذارد!
§
هتل “والدورف-استوريا[3]”
در نيويوركسيتي يك سيستم
كنفرانس
تصويري پنج در هفت فوتي را اجاره كرده است تا به ميهمانان امكان دهد با افراد
ديگر در مكانهاي دوردست ملاقات مجازي داشتهباشند. افراد داراي كسب و كارهاي
تجاري اين سيستم را آنقدر سودمند ميدانند كه سيستم هميشه مشغول است.
ادعاي
اينكه اينترنت بهزودي دوباره رونق خواهديافت وقتي كه اقتصاد كشورهاي مختلف جهان
در تلاش براي خروج از ركورد فعلي هستند،
متهورانه بهنظر ميرسد. بههرحال, همين توهم[4]
غيرواقعگرايانه از رشد نامحدود داتكامها (حباب داتكامها) بود كه باعث رنج
اقتصادي امروز شده است. اما پيشبينيهاي پروژه تِككست دانشگاه جرجواشنگتن
بيانگر آناست كه در خلال نيمهدوم اين دهه براي جوانسازي مجدد اقتصادها بايد 20
جنبه تجاري استفاده اينترنت به سطح جهشي[5]
30 درصد برسند[6].
سير زماني تكامل فناوريهاي تجارت
الكترونيكي
خطوط پرظرفيت: استفاده از كانالهاي پرسرعت (DSL،
كابل، اينترنت و ماهواره) در30 درصد منازل: 2004
رابطه بين كسبوكارها: 30 درصد تراكنشهاي تجاري به صورت برخط انجام ميپذيرد:2006
بهداشت الكترونيكي: سيستمهاي برخط، 30
درصد زمان را براي تجويز دارو، سفارش آزمايش، معاينه بيمار و.. صرف ميكنند:2015
سرگرميهاي تقاضامحور: 30 درصد از موسيقيها، فيلمها، بازيها و ديگر
سرگرميها به صورت برخط فروخته ميشوند: 2007
دسترسي برابر: اغلب (90درصد) افراد محروم به اينترنت دسترسي دارند:2017
فروش الكترونيكي: 30 درصد از كالاها و خدمات به صورت برخط فروخته ميشوند:2010
آموزش الكترونيكي: يادگيري ازراه دور (اينترنت، ويدئو، ايميل) روش اصلي است
كه در 30 درصد برنامههاي آموزشي استفاده ميشود:2008
شبكه جهاني: نصف جمعيت جهان به كامپيوترهاي شخصي، اينترنت و امثالهم
دسترسي دارند:2017
ماليات اينترنتي: براي فروش اينترنتي در اكثر كشورها ماليات مقرر ميشود:
2007
دانش تقاضامحور: برنامههاي آموزشي موردنظر به صورت برخط براي پاسخگويي به
30 درصد از نيازهاي خاص استفاده ميشوند: 2008
تحقيقات پزشكي: 30درصد از تحقيقات بيمارستاني با استفاده از سيستمهاي
كامپيوتريشده انجام ميشوند:2010
امور مالي برخط: 30 درصد ازامور بانكي، سرمايهگذاريها و خدمات مالي ديگر
به صورت برخط انجام ميشود:2007
نشر الكترونيكي: 30 درصد از روزنامهها، مجلات، جورنالها و كتابها به
صورت برخط فروخته ميشوند:2010
رأيگيري الكترونيكي: دستگاههاي خودپرداز (ATM)
يا كامپيوترهاي شخصي متصل به اينترنت, در 30 درصد از انتخاباتها مورد استفاده
قرار ميگيرند:2012
محرمانگي و امنيت: قسمت اعظمي از دولت در مورد محرمانگي و امنيت اطلاعاتشان
احساس اطمينان ميكنند:2009
خدمات دولتي: 30 درصد از خدمات دولتي (نامنويسي خودكار، مجوزها، صورتحسابها
و غيره) به صورت برخط انجام ميشوند:2010
جراحي ازراهدور: رويهها و اعمال جراحي از موقعيتهاي دور انجام ميپذيرد:2012
سيستمهاي واقعيت مجازي: سيستمهاي واقعيت مجازي براي تجربه محيطهاي بيگانه
(مريخ)، سرگرمي (بازيها، رابطه جنسي مجازي)، تحصيل، طرحهاي آزمايشي و غيره توسط
30 درصد از عموم مردم مورد استفاده قرار ميگيرند:2016
دانشگاه مجازي: يادگيري از راه دور (اينترنت، ويدئو، ايميل) روش اصلي است
كه براي 30 درصد از دروس استفاده ميشود:2014
بيسيم: تلفنهاي وبي، دستگاههاي دستي و امثالهم توسط 30 درصد از مردم براي
اينترنت، ويدئو و غيره مورد استفاده قرار ميگيرند:2009
درضمن پايشهاي
فناورانه پروژه به اين نتيجه رسيده است كه پيشرفت در تشخيص صحبت، هوشمصنوعي،
كامپيوترهاي پرقدرت، محيطهاي مجازي، و نمايشگرهاي باديواره مسطح (تخت) در حال
توليد يك واسطِ محاورهاي انسان-كامپيوتر هستند.
اين
روندهاي پرقدرت, نسل آينده فناوري اطلاعات را تا حدودسال 2010 به سمت يك مسير
اصلي پيش خواهند راند.اين اينترنت هوشمند بايد به افراد اين امكان را بدهد كه به
جاي اينكه روي صفحه كليد خم شوند هنگام خريد، كار، آموزش، و انجام اغلب امور
اجتماعي با يك فرد مجازي در اندازه واقعي, به راحتي و بهطور طبيعي صحبت كنند.
بلوغ اقتصادي
اينترنت
سيستم تككست[7]
كه قبلاً پيشبيني جِيدابليو[8]
نام داشت، يك وبسايت مبتني بر پايگاه داده است كه درآن هيات خبرگان[9]
(به صورت برخط) برآوردهايي را در پاسخ به سوالات دقيق پژوهشي مطرح ميكنند.
برآوردها بهطور خودكار با هم تركيب ميشوند تا بهترين پيشبيني ممكن از اينكه هر
فناوري چه زماني احتمال جهش دارد، سطح اطمينان[10]،
و اندازه بازار بالقوه را به صورت بلادرنگ توليد كنند.
نتايج اين
مطالعات در نمودار زمانبندي سير تكامل فناوريهاي تجارت الكترونيكي[11]
براي 20 كاربرد تجارت الكترونيكي نشان داده شده است. هيات خبرگاني كه براي اين
مطالعه گردهم آمدند 38 فرد صاحبنظر در زمينههاي مختلف را در برميگيرد، كه شامل
مديرعاملان شركتهاي فناوري برتر[12]،
مديران فناوري، دانشمندان و مهندسين، مشاوران، اساتيد دانشگاه و آيندهپژوهان ميشوند.
همه متخصصان به تمامي سئوالات پاسخ نداند, بنابراين تعداد متوسط پاسخگويان به هر
سوال بهطور ميانگين 22 نفر بود. اگر در پيشبينيهاي دلفي[13]
از اين نوع, از 12 متخصص يا بيشتر استفاده شود، صحيح در نظر گرفته ميشود،
بنابراين اين نتايج نسبتاً قابلاتكا هستند.
اين نتايج
سناريوي برجستهاي را به تصوير ميكشند كه در آن قالب تجارت الكترونيكي را خطوط پرظرفيت، رابطه بين كسبوكارها[14]،
امور مالي برخط[15]،
سرگرميهاي تقاضامحور[16]،
بيسيم، آموزش الكترونيكي[17]،
دانش تقاضامحور[18]،
خدمات دولتي الكترونيكي[19]،
نشر برخط[20]،
فروش الكترونيكي[21],
از سطح قابلقبول كنونيِ 5 تا 20 درصد تا 30 درصد بين سالهاي 2004 و2010 رشد ميكند.
سيستم تِككست
سطح نفوذ 30 درصد را پراهميت ميداند زيرا تقريباً نشانه ”نقطه جهش” است؛ زيرا
وقتي كه فناوريها از فاز پذيرش اوليهشان به سمت مسير اصلي حركت ميكنند، اين جا,
جايي است كه در اقتصاد و زندگي نفوذ نمودهاند. اندرو گروو[22]،
مدير عامل پيشين شركت اينتل[23]
در پاسخ به نامه هفتهنامه ”بيزنس ويك“[24]
(5ماه 2003) گفت: ”هر آنچه كه درباره
اينترنت ميگفتيم، اكنون درحال رخدادن است.”
بسياري
فكرميكنند كه اينترنت اكنون در مسير اصلي خود است اما به نظر ميرسد اين مطلب فقط
درمورد استفادههاي بدون پرداخت همچون گشتوگذار[25]
براي اطلاعات رايگان، صحيح است.
در سال
2003 فعاليتهاي اقتصادي كه درآنها مبادلات پولي دخيل بودند به مقدار حدود23درصد
براي خطوط پرظرفيت، 10درصد براي فروشالكترونيكي[26]،
12درصد براي رابطه بين كسبوكارها، 10درصد براي آموزش از راه دور[27]،
و 5درصدبراي موزيك محدود شده بودند. و اينها محبوبترين كاربردهاي اينترنت هستند.
بقيه به ندرت در سطوح قابل قبول ثبتميشوند.
نتايج ديگر
تككست به اين نكته اشاره دارد كه كاربردهاي پيچيدهترـرأيگيري برخط[28]،
بهداشتالكترونيكي[29]،
دانشگاه مجازي[30]،
واقعيت مجازي[31]،
و شبكهجهاني[32]ـاحتمالاً
بعداً از اين روند تبعيت ميكنند. اين شكلهاي تجارتالكترونيكي به اين دليل تأخير
دارند كه درگيري فناوري پرهزينهتر و بيگانهتر، تغييرات بنيادين دشوار، و شكلهاي
جديد رفتار مشتريان، ميباشند. به عنوان مثال صورت واقعي بخشيدن به دانشگاهمجازي
نيازمند اساتيدي (پروفسورهايي) كه از دروس سنتي جدا شده و به فناوري ارتباطي كه بهطور
ضعيفي گسترش يافته، رويآورند، مديران دانشگاهي كه امكانپذيري اقتصادي سيستمهاي
گرانتر را توجيه كنند، و دانشجوياني كه در حالت مجازي احساس راحتي و اطمينان كنند،
ميباشد. بهداشتالكترونيكي تبديلات مشابهي را بين پزشكان، بيمارستانها و بيماران
طلب ميكند.
بقيه توسعههاي
پيشبينيهاـماليات[33]،
محرمانگي و امنيت[34]،
تحقيقات كامپيوتري شده[35]،
جراحي از راه دور[36]،
و دسترسي برابر[37]ـبايد
در زمانهاي مختلف در خلال دو دهه آينده ظاهر شوند. اين كاربردها به دليل اينكه نيازهاي
اجتماعي فراوان جديد را برطرف نميكنند اما در اصلاح سيستمهاي موجود دخيل هستند،
متفاوت ميباشند.
درهمآميختگي
بين اين پيشرفتها روندهاي ديگري در تجارت الكترونيكي هستند كه به نسل جديدي از
سيستمهاي هوشمند كه انتظار ميرود در خلال همان بازه زماني ظهور كنند، منتهي ميشوند.
پروژه تِككست آنرا “زندگيمجازي”[38]
مينامدـيك واسط انسانـكامپيوتر محاورهاي [39]كه
راهي مناسبتر و راحتتر براي خريد، كار،
تحصيل،سرگرمي،و انجام اغلب روابط اجتماعي ديگر ميسر ميسازد.
درادامه
تعدادي از پيشرفتهايي كه در تشخيص صحبت، هو.شمصنوعي، تراشههاي پرقدرت، محيطهاي
مجازي، و نمايشگرهاي با ديواره مسطح روي داده، آمده است كه احتمالاً اين واسط
هوشمند را توليد ميكنند
تشخيص صحبت قابلاتكا
بايد در حدود سال2010 متداول گردد
§
شركت آي.بي.ام (IBM)
برناامه عظيمي براي تشخيص صحبت انسان دارد تا دقت اين كاررا به مقدار زيادي بهبود
دهد، و انتظار ميرود در دهه آينده برنامه مايكروسافت كاهش نرخ خطاي تشخيص و
انطباق با توانمنديهاي انساني باشد.
§
طرح دانشگاه فناوري ماساچوست (MIT)
اين است كه پروژهشان “اكسيژن”[40]
را عرضه كنند يك واسط صوتـماشين را نمايان ميسازد. مدير اين پروژه “رادنيبروكز”[41]
ميگويد: “من ميخواستم ماشين را به داخل زندگيمان بياورم، ماشيني كه درچشمهاي
شما نگاه ميكند، به شما اجازه ميدهد كه سئوالات را به زبان انگليسي علي (منطقي)[42]
بپرسيد و به همان طريق به سوالات شما پاسخ ميدهد.“
§
شركتهاي “امترك[43]”،
“وِلزفارگو[44]”
،”لندازاِند[45]“
و بسياري از سازمانهاي ديگر در حال جايگزيني منوهاي برمبناي صفحه كليد با
سيستمهاي تشخيص صحبت هستند به دليل اينكه در1يا2 سال خدمترساني به مشتري را بهبود
ميدهند و سرمايه را احياء ميكنند. تحليلگران فكر ميكنند كه به زودي اغلب شركتها
سيستمهاي محاورهاي را استفاده خواهند كرد.
§
موتورهاي جستجويهوشمند همچون گوگل و يا هو برروي
سيستمهاي تسخيص صحبت كار ميكنند كه به كاربران كمك ميكند تا آنچه را كه جستجو ميكنند،
بيابند.
§
سيستم همياري پيشران “آن استار[46]”
شركت جنرال موتورز[47]
عمدتاً بر دستورات صوتي با كارمندان زنده براي پشتيباني، متكي است. تعداد مشتركين
از200000تا2000000 رشد كرده است و انتظار ميرودبه ميزان 1ميليون در سال افزايش
يابد. سيستم ناوبري “ديويديلكسوس[48]”
پاسخگوي بيش از 100 فرمان است و پيشران را با صوت و دستورهاي بصري راهنمايي ميكند.
§
حتي در عين سادگي و بهطور فراگيرتر، شركت “اسپرنيت[49]“
شمارهگيري با صوت را برروي اغلب تلفنهاي سلولي و شبكهها پيشنهاد ميكند.
كامپيوترهاي هوشمند در
طول يك دهه, قادر به يادگيري و تطبيق خواهند بود
§
سازمان پروژههاي تحقيقاتي پيشرفته دفاعي[50]
(داريا) در حال توليد يك كامپيوتر ابرهوشمند است كه ميتواند خود را تعمير و
نگهداري كند، كارايياش را ارزيابي كند، تغييرات تطبيقي ايجاد كند، و پاسخگوي
موقعيتهاي متفاوت باشد.
§
وزارت انرژي[51]
در حال ايجاد يك كامپيوتر
هوشمند است
كه ميتواند مفهوم را استنتاج كند، تجربيات پيشين را به خاطر آورد، مسائل را تجزيه و تحليل كند، و تصميمگيري نمايد.
§
برنامه ”كامپيوتريسازي خودمختار“[52]
شركت آي.بي.ام به خدماتدهندگان و شبكهها امكان ميدهد كه مسائل را حل كنند و
براي انجام يك هدف, خودشان را مجدداً پيكربندي كنند؛ كاملاً مانند بدن انسان كه براي
تنظيم ضربان قلب و درجه حرارت بدن به يك سلسله اعصاب و دستگاه عصبي متكي است.
§
نورتون[53]
نرمافزاري براي كامپيوترهاي شخصي ارايه كرده است كه ميتواند بدون مداخله كاربر
آسيبهاي ويروسي را از بين برده، كارآيي كامپيوتر را بهبود بخشيده، اشتباهات
پايگاه ثبت ويندوز (رجيستري) را تصحيح كرده، و كارهاي ديگري نيز انجام دهد.
§
هوش مصنوعي به منظور هدايت هوشمندانه اشكال رفتاري
انسان در بازيهاي كامپيوتري همچون ”Sims”،
”Metal Gear Solid“ ، ”Unreal
Tournament“ ، ”Halo”
به كارگرفته شده است.
§
تطبيق الگو و تجزيه متن توسط موتورهاي جستجوي
اينترنتي گوگل[54]
و آلتاويستا[55]
براي بهبود جستجو استفاده شدهاند.
§
شركت بيسيسي (BCC)
تخمين ميزند كه كل فروش هوش مصنوعي از 12ميليارد دلار در سال 2002 تا 21 ميليارد
دلار در سال 2007 افزايش خواهد يافت.
نسل جديدي از توان
كامپيوتري درراه است
شركتهاي
اينتل[56]
و اِي اِمدي[57]
پردازندههاي 64 بيتي را براي جايگزيني با تراشههاي 32بيتي (كه يك دهه پيش سيستم
عامل ويندوز[58]
را براي ما پديد آورند) معرفي ميكنند. تراشههاي 64بيتي نويددهنده نسل نويني از
توان كامپيوتري هستند كه قدرت پردازش لازم براي نمايشگرهاي سينمايي را كه قابليت
نمايش پيشرفتهترين فيلمهاي علمي- تخيلي، تشخيص صحبت دقيق و هوش مصنوعي دارند,
فراهم ميكند.